1915’de Osmanlı Devleti tarafından soykırıma uÄŸradığı iddialarını canlı tutarak Türkiye dışındaki Ermenileri tek hedef istikametinde yönlendiren diaspora Ermenilerinin faaliyetleri bugün dış politikamızı olumsuz etkileyebilecek bir seviyeye ulaÅŸmıştır.

Diaspora kelimesi aslında Yahudiler için kullanılan bir terimdir. Ana yurtlarından ayrılarak yabancı ülkelerde yerleÅŸen Yahudileri tanımlamak için kullanılan bir kavram olmasına raÄŸmen, “kopuntu” anlamındaki Diaspora kelimesi 20.yy ortalarından itibaren yurtdışındaki Ermeniler anlamında da söylenmeye baÅŸlamıştır. Günümüzde Türklere karşı yurt dışındaki Ermeni faaliyetlerini organize eden ve Ermenistan dış politikasını yürüten bir kuruluÅŸa dönüÅŸmüÅŸtür.

Bugün dünya Ermenilerini birbirinden kopuk üç ayrı kategoride görmekteyiz. Bunlardan birincisi, 1991 yılında SSCB’den ayrılan bağımsız Ermenistan Cumhuriyeti topraklarında yaÅŸayanlardır. Tamamen kapalı ve dışa bağımlı ekonomi sistemi içinde son derece fakir durumdaki Ermenileri temsil ederler.

Ä°kincisi, bin yıldır Anadolu topraklarında yaÅŸayıp bugün yine Türkiye topraklarında kalan Ermeni yurttaÅŸlarımızdır.

DiÄŸeri ise geçen yüzyılın baÅŸlarında Osmanlı Devletinden dünyanın dört bir yanına dağılan Diaspora Ermenileridir.

Bu üç grubun yaÅŸantıları ihtiyaç ve beklentileri birbirinden çok farklıdır. Diaspora Ermenileri birbirinden çok uzak ve ayrı ülkelerde yaÅŸamalarına raÄŸmen bunları birbirine baÄŸlayan tek fikir, Türk düÅŸmanlığı ve geçmiÅŸte yaÅŸandığı farz ve kabul edilen soykırımın intikamının alınmasıdır.

Bulundukları ülkelerde ciddi bir kimlik bunalımı içinde olan ve yaÅŸadıkları yabancı toplum içinde yer tutma mücadeleri veren Ermenileri bir arada tutmak için tek yol ortak tarihi geçmiÅŸte atalarının yaÅŸadıklarına inandırılan soykırım safsatasıdır. Bu psikolojiyi çok iyi deÄŸerlendiren küresel güçler; birbirinden binlerce kilometre uzaklıkta yaÅŸam mücadelesi veren Ermeni toplumunu Türk düÅŸmanlığı ortak fikrinde birarada tutabilmiÅŸ ve deÄŸiÅŸik yerlerden ve yönlerden ayni hedef doÄŸrultusunda hareket etmeleri baÅŸarısını göstermiÅŸlerdir.

ABD baÅŸta olmak üzere Fransa, Ä°ngiltere ve Almanya dâhil AB içinde söz sahibi olabilecek bir ortam oluÅŸturan Ermeni Diasporası, Türkiye’nin dış politikasını doÄŸrudan etkileyebilecek faaliyetlerde bulunmaktadır.

1 inci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devletinin Kafkasya, Suriye ve Çanakkale cephelerinde yoÄŸunlaÅŸmasıyla içerideki asayiÅŸsizlik durumundan yararlanan Ermeni terör gurupları dış güçlerin de etkisiyle düÅŸmana karşı savaÅŸan Osmanlı ordusunun harekâtını güçleÅŸtirmek için her çeÅŸit engellemeleri yapmış, bir kısmı düÅŸman safına katılmış ve masum halka silahlı saldırıda bulunmuÅŸtur.

Artan terör eylemleri sonucunda Osmanlı Devleti 30 Mayıs 1915 tarihinde aldığı tehcir (göç) kararıyla ayaklanma çıkaran Ermenileri, savaÅŸ bölgeleri çevresindan alarak yine Osmanlı sınırları içerisinde olan Suriye bölgesine nakletmiÅŸtir.

Osmanlı Devleti savaÅŸtan sonra 4 Ocak 1919’da tehcire tabi tutulan Ermenilerden isteyenlerin tekrar eski yerlerine dönebileceÄŸi kararını almıştır. Bunların bir kısmı eski yerlerine döndü. Büyük bir kısmı da daha iyi hayat ÅŸartlarına kavuÅŸacağını düÅŸünerek ABD, Fransa, Brezilya, Arjantin, Avusturalya, Hindistan, Ä°ran ve Rusya'ya göç etti.

1915-1920 yılları arasında Avrupa'ya göç edenlerin meydana getirdiÄŸi gruplaÅŸma,  yabancı bir ülkedeki yalnızlık duygusu, akrabalık iliÅŸkileri, kader birliÄŸi gibi etkenler Anadolu dışında yaÅŸayan Ermenileri bir araya getirmiÅŸ ve bugünkü Ermeni Diasporası oluÅŸmuÅŸtur.

Diaspora Ermenileri ilk defa Lozan Konferansı öncesinde bir araya gelerek “Ermeni Milli Heyeti”ni oluÅŸturmuÅŸlardır. Bu heyet, halen devam eden Ermeni iddialarını ortaya koymuÅŸtur. Bilahare bu iddialarını hayata geçirmek amacıyla konferansın hazırlık safhasında Ä°ngiltere, Fransa, Ä°talya, Yugoslavya ve Yunanistan'daki Ermenilere mektuplar göndererek ittifak oluÅŸturmaya, Türkiye toprakları üzerinde talep ve iddiaları bulunan çeÅŸitli topluluklarla iÅŸbirliÄŸi yapmaya çalışmıştır. Lozan Konferansı esnasında Ermeniler lehine hareket edebilecek bütün kurum, kuruluÅŸ devlet ve kiÅŸilerle irtibat kurmaya çalışmış her türlü yol ve yöntemi aramış ve hatta Türk heyeti ile bir araya gelebilmek için büyük çaba harcamışlardır.

Lozan Konferansında isteklerine ulaÅŸamayan Ermeni Diasporası kendi içinde dayanışmasını devam ettirmiÅŸ, fakat 1965 yılına kadar Türkiye aleyhtarı önemli bir eylemleri olmamıştır. Diaspora, 1965 yılında soykırımın 50 nci yılı olarak büyük etkinliklerle gündeme gelmiÅŸtir. Bu andan itibaren faaliyetler “Büyük Ermenistan’ın kurulması” ve “Türklerin Ermeni toplumunu soykırıma tabi tuttuÄŸu” iddiasının dünya kamuoyunda kabul ettirilmesi istikametinde yönlendirilmeye baÅŸlanmıştır.

Türkiye'nin 1952 yılında NATO'ya girmesi üzerine Diaspora Ermenileri Ruslarla yakınlaÅŸmaya baÅŸlamıştır. 1973’den itibaren Los Angeles KonsolosluÄŸuna saldırı ile Ermeni Diasporası bu defa terör olayları ile gündeme gelmiÅŸtir. 1973-1984 yılları arasında Ermeni terör örgütleri 42 Türk diplomatını ÅŸehit ederek sesini duyurmuÅŸtur.

Türkiyenin karşı tedbirleri ile 1984’ten itibaren sesi tamamen kesilen Ermeni Diasporası, Ermenistan'ın 1991’de SSCB’den bağımsızlığını kazanmasıyla yeniden ortaya çıkmıştır. Diasporanın bugün uyguladığı politikalar, bulundukları ülke yönetimlerini etkileyerek soykırım iddialarını kabul etmelerini saÄŸlamak ve bu sonunda Türkiye üzerinde baskı kullanılarak bazı özel yaptırımlar elde edilmesi yönünde devam etmektedir.

Ermenistan'ın 1993'de Azerbaycan’ın DaÄŸlık KarabaÄŸ bölgesini iÅŸgâl etmesiyle Diaspora Ermenileri kendi aralarında önemli ölçüde saygınlık kazanmıştır. KarabaÄŸ’ın iÅŸgâli konusu Türkiye-Ermenistan iliÅŸkilerini olumsuz etkileyen huuslardan biridir. Aslında Azerbaycan topraklarının fiilen iÅŸgâli, Ermenistan'ın AGÄ°T'e ve Avrupa Konseyi'ne üyelik yükümlülükleriyle de çeliÅŸmektedir.

Ermenistan CumhurbaÅŸkanı  Robert Koçaryan 1998’de Ermeni Soykırımının uluslararası platformda tanınmasını devletin dış politika öncelikleri arasına almıştır. Ayrıca Türkiye ile karşılıklı olarak toprak bütünlüÄŸü ve sınırların dokunulmazlığını teyit eden bir protokolü imzalamayarak uzlaÅŸmaz politikasını sürdürmüÅŸtür.

Diaspora Ermenileri, 1915 tehcir olayının 90’ıncı senesi olan 2005'te özellikle ABD'de yaÅŸayan zengin iÅŸ adamları ve sanatkârların desteÄŸi ile çeÅŸitli etkinlikler yaparak ve bu etkinlikleri basın yolu ile yayarak ezilen ulus imajını yaratma çabası içinde görülmüÅŸtür. Bu arada Türkiye'nin AB'ye tam üyelik müzakereleri öncesinde Ermeni sorununu gündemde tutmayı baÅŸarmışlar ve pek çok ülkenin desteÄŸini almışlardır.

Diaspora örgütleri baÅŸta eÄŸitim, saÄŸlık, din hizmetleri ve politika olmak üzere birçok alanda faaliyet göstermektedirler. Ermeni Diasporası soykırımı tanıtma faaliyetlerinde Yahudi soykırımına benzer bir Ermeni soykırımı üretmeye çalışmakta ve 1915 olayları üzerinden Türkiye'ye dönük Tanıma, Tazminat, Toprak gibi kazanımları hedef almaktadır.

Ermeni Diasporası, yoÄŸun çalışmalar sonucunda Arjantin, Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, Ä°sveç, Ä°sviçre, Ä°talya, Kanada, Lübnan, Rusya Federasyonu, Slovakya, Uruguay, Yunanistan ve Polonya olmak üzere 17 ülkeye “Türklerin 1915 yılında Ermenilere soykırım yaptığını” resmen kabul ettirmeyi baÅŸarmıştır.

Bugün Türkiye'nin üzerine atılan sözde soykırım meselesi her ne kadar asılsız kaynaklara dayansa da Türkiye için uluslararası iliÅŸkilerde bir imaj kaybına sebep olmuÅŸtur. Ayrıca Türkiye'nin dış politikasını da sürekli baskı altında tutmaktadır. Türkiye'ye  psikolojik harp uygulayan ülkelerin eline kullanılacak propaganda malzemesi vermektedir.

Ermeni Diasporası son büyük baÅŸarısını Türkiye-AB iliÅŸkilerinde göstermiÅŸtir. AB, Türkiye’ye iki dayatmada bulunmuÅŸtur. Bunlar, Türkiye'nin AB'ye girmesi için Ermeni Soykırımını tanıması ve Türkiye'nin Ermenistan'la sınır kapısını açmasıdır.

Ermeni örgütlerinin çalışmalarına baktığımızda ve bugüne kadar elde ettikleri geliÅŸmeler incelendiÄŸinde genel strateji olarak belirledikleri hareket tarzlarını ÅŸu ÅŸekilde özetlemek mümkündür;

-    Bilimsel araÅŸtırmalar ile Ermeni tarihinin aydınlatılması,

-    Sosyal dayanışma ile Ermeni örfleri, adetleri ve kültürünün geliÅŸtirilerek Ermenilik benliÄŸinin yaÅŸatılması,

-    Dünya Ermenileri arasında Türk düÅŸmanlığının yaygın hale getirilmesi,

-   1915 Ermeni Tehciri uygulamalarının ve 1920 Sevr AntlaÅŸması'nın tahrif ve istismarı ile Türkiye'den toprak ve tazminat talebinde bulunulması,

-   GeliÅŸen kitle iletiÅŸim araçlarından yararlanarak dünya kamuoyuna etki etmek amacıyla Türkiye aleyhinde çok yönlü ve sürekli propaganda yapılması,

-   ABD ve AB ülkeleri baÅŸta olmak üzere dünya kamuoyunun Ermeni meselesine sahip çıkması için parlamentolar üzerinde siyasi baskılar yapılması,

-  Uluslararası kuruluÅŸlar nezdinde giriÅŸimde bulunularak bu kuruluÅŸların yönetim kadrolarının Türkiye aleyhinde harekete zorlanmasıdır.

Türkiye aleyhinde sürdürülen Ermeni propaganda faaliyetlerinde yazılı ve görsel medya, film ve fotoÄŸraf sergileri, açık oturumlar, konferanslar, seminer ve paneller, gösteri yürüyüÅŸleri yapılması, anıtlar dikilmesi gibi aktiviteler sürdürülmektedir.

Ermenilerin, zararlı faaliyetlerini plânlama ve icra edebilme açısından bazı ülkelerde daha çok imkân ve uygun ortam buldukları görülmektedir. Ermeni propagandasının ve Türkiye aleyhindeki faaliyetlerin sürdürüldüÄŸü ülkeler açısından konuya yaklaÅŸtığımızda bu ülkelerde ÅŸu ortak özellikler bulunmaktadır;

-  Politik kiÅŸi ve kuruluÅŸları imrendirecek yeterlilikte Ermeni nüfusuna sahip olunması,

-  Yasaların Ermeni örgütlenmesine imkan vermesi,

-  Bulunulan ülkede Ermeni sorununa sempati duyulması, Ermenilerden çok yönlü çıkar ve yarar saÄŸlanabilecek bir ortam olması ve o ülkenin Türkiye’ye karşı duyarlı bir politika izlenmesi,

-  Dinsel birliÄŸin kullanılması ve ruhanilerin Ermeni tezi yönünde çaba göstermesi,

- Politik yapıda Ermeni kökenli kiÅŸilerin yer almasıdır.

Sonuç olarak denilebilir ki; Diaspora Ermenileri doksan yıllık bir reaitedir. Bunlar, geçen doksan yıl içinde Türkiye’ye açtığı savaşı bitmeyen bir hınç ile sürdürmektedirler. Bulundukları ülke yönetimlerini ve geniÅŸ bir kamuoyunu etkilemeyi baÅŸarmışlardır.

O halde bizim yapmamız gereken bu grupla nasıl mücadele etmemiz gerektiÄŸini bulup uygulamak olacaktır. DoÄŸal olarak bu mücadele bütün dünya coÄŸrafyasını kapsadığından kolay olmayacaktır.